Rithöfundurinn og sænski blaðamaður Aftonbladet Patrik Brenning skrifaði bókina „Svo sigrum við aftur“ „Så vinner vi igen“ en þar er talað um neikvæða þróun í sænskum barnaíþróttum, hann ss varar við þróunina í sænskum afreksmálum og Noregur virðist vera að dragast einnig aftur úr.
Norski blaðamaðurinn Anders K. Christiansen skrifaði grein um sænsku bókina Så vinner vi igen, sem var þýdd hér með gervigreind yfir á íslensku. Greinin „Sænsk viðvörun til norskra íþrótta: ekki gera eins og við“birtist á Norska VG
„Noregur er af mörgum nefndur sem besta íþróttaþjóð heims. Ég held að það sé ekki vegna þess að þú ert svo háþróuð, en nú eru teikn á lofti um að Noregur sé líka við það að lenda í því sem kallað hefur verið „dauðaspírallinn“, segir hann við VG.
Því hvers vegna er nágrannaþjóðin ekki lengur stórveldi í tennis? Af hverju vinnur íshokkílandsliðið ekki lengur HM? Og hvers vegna hefur það farið niður á við á fótboltavellinum?
Til að finna svör hefur Brenning stuðst við rannsóknir og hann telur:
– Að skipta liðum eftir getustigum á unga aldri þýðir að börn lenda í báðum endum: Bæði þróuðustu og minna þróuðu
– Snemma sérhæfing í einni íþrótt er neikvæð.
– Íþróttaleiðtogum skjátlast þegar þeir trúa því að þroskuðustu börnin séu líka hæfileikaríkust.
– Sjálfsprottnar íþróttir og leikur er jákvæður, of mikið skipulag íþrótta er neikvætt.
Patrik höfundur bókarinnar segir „Þegar ég fylgist með fjölmiðlamyndinni í Noregi sé ég nákvæmlega sömu eiginleika og við ræddum í Svíþjóð fyrir 10-15 árum. Þetta snýst um hvernig kostnaður í íþróttum er að aukast og hvernig bestu leikmennirnir koma frá efnameiri svæðum stórborganna. Ekki gera eins og við,“ hvetur hann.
Patrik Brenning hristir höfuðið yfir fyrstu sérhæfingu barnaliða. Hann kallar það „mikil sóun á auðlindum“.
– Þróuðustu leikmennirnir fá oft reynslumeiri og betri þjálfara og bestu vallartímana. Félögin forgangsraða þeim sem þeir kalla „bestu“. En allar rannsóknir sýna að þú getur ekki sagt hvaða 12 ára leikmaður verður góður eldri leikmaður. Það eru engin tengsl á milli þess að vera góður á unga aldri og að vera góður á eldri stigi, segir hann.
Kynþroski er lykilorð: Brenning talar um að það geti verið fimm ára þroska og þroska milli tveggja 13 ára barna sem fædd eru á sama degi.
Höfundur hefur skoðað nánar meðal annars fótbolta og íshokkí í Svíþjóð.

Í unglingaflokkum úrvalsfélaganna voru um 70 prósent leikmanna fæddir á fyrri hluta ársins. En þegar horft er á eldri flokka þá er þessu öfugt farið: þau sem eru fædd seinna á árinu farnast best í eldri flokkunum.
Af þeim leikmönnum sem eiga flesta alþjóðlega fótboltaleiki fyrir Svíþjóð eru níu af hverjum tíu fæddir á seinni hluta ársins. Ef þú horfir á þá leikmenn sem hafa unnið stigadeildina á venjulegu tímabili í NHL, þá eru þeir allir fæddir á seinni hluta ársins. Engu að síður setjum við 70 prósent af fjármagninu í hæfileikaþróun á þá sem fæddir eru snemma árs.
Hvers vegna ná þeir sem eru fæddir seint á árinu lengra?
Patrik Brenning undirstrikar það sem kallað hefur verið „underdog theory“: Þeir sem eru fædd síðar á árinu hafa neyðst til að þróa aðra færni til að halda í við hæfileikaþróunar kapphlaupið. Þegar þeir síðan stækka og líkamlegur munur jafnast út eru þeir sem fæddir eru seint á árinu eftir með fleiri verkfæri í verkfærakistunni þar sem þeir hafa þurft að hafa meira fyrir hlutunum, útskýrir hann.
Margir foreldrar halda kannski að barnið þeirra verði betra af því að spila í liði með þeim bestu. Hvers vegna er það rangt?
Það er skammtímahagnaður, en með langtíma tapi. Snemm sérhæfing eykur hættuna á álagsmeiðslum. Þetta þýðir að börnin hafa ekki tíma til að taka þátt í fleiri verkefnum, sem rannsóknir sýna að sé gott fyrir hreyfiþroska þeirra, segir Brenning.
Hann vísar einnig til rannsókna á sænsku íshokkí, þar sem bestu hæfileikarnir safnast saman í sínum eigin deildum.

Brenning hefur einnig rætt við norska íþróttafræðinga í vinnunni við nýju bókina. Hann hefur góða yfirsýn yfir það sem er að gerast hér á landi og var hrifinn af því hvernig hætt var að taka upp æfingar hjá íþróttafólki undir 18 ára aldri.
Þeir segja að það sé tekið upp til að foreldrar og ömmur og afar fái tækifæri til að fylgjast með, en fyrir hverja erum við eiginlega með barnaíþróttir? Er það fyrir afa eða fyrir krakkana úti á velli? Það hefði átt að deila um hvaða áhrif það hefur á börnin af því að vera tekin upp á vellinum. Hvaða áhrif hefur það á þroska þeirra? Þora þeir að æfa eitthvað sem þeir eru lélegir í? Og svo er það spurning um siðferði þess að mynda börn allan tímann, segir Brenning.
Brenning er hræddur um að bæði sænskar og norskar íþróttir séu við það að skipuleggja sig til dauða. Með öðrum orðum, akademíurnar taka við. Að börn séu keyrð hingað og þangað til æfinga nokkrum sinnum í viku og að fullorðið fólk og skipulagðar íþróttir taki of mikið pláss. Sjálfsprottinn leikur er líka góður fyrir hæfileikaþróun í íþróttum, telur Patrik Brenning.
Hann segir frá leikskóla sem er í samstarfi við knattspyrnufélag í Stokkhólmi. Börnin eru á aldrinum þriggja til sex ára. Tvisvar í viku koma fullorðnir frá knattspyrnufélaginu, setja börnin í litla barnavagna og ganga kílómetra á fótboltavöll. Boltar, keilur og appelsínugul vesti bíða.

Þegar þjálfun er lokið fara þeir sömu leið til baka. Fyrsta hugsun mín var „Þetta hljómar frábærlega“. En hvað erum við eiginlega að kenna börnunum? Já, að þegar maður þarf að spila fótbolta þá gerist það með fullorðnum stjórnendum, á gervigrasvelli og með frábærum búnaði, segir Brenning. Allt skipulag stuðlar að minna sjálfsprottnum íþróttum, segir höfundur.
Hann viðurkennir að erfitt sé að snúa þróuninni við. Hæfileikaþróun er orðin atvinnugrein, fyrir marga er þetta starf.
Noregur er mjög framarlega í íþróttarannsóknum. Þekkingin á því hvað virkar og hvað er ákjósanlegur íþróttaþróun er þegar til staðar. Samt gerum við nákvæmlega hið gagnstæða, telur hann.
Í annarri grein á Aftonbladed þá er einnig talað um þessa bók þá kemur fram að (Ath AI er notað til þýðingar):
Flestir rannsakendurnir í bók Brennings virðast að mestu leyti verja úrvalsverkefnin. Þeir verja rétt hæfileikafólksins til að æfa í góðu umhverfi, að hluta til verja akademíurnar – en þeir gagnrýna félögin fyrir að velja of snemma, fyrir að neita að hlusta á gagnrýnina, að hluta til fagnað af áhugasömum foreldrum sem eru að sjálfsögðu mjög stoltir af því að eiga drenginn sinn. eða stelpa í einu af akademíuliðunum.
Í bókinni tekur Patrik Brenning saman ýmis tilfelli og lýsingar um hvernig hlutirnir geta farið úrskeiðis fyrir bæði unga leikmenn og foreldra. Þunglyndi, streita, þreyta – allt of margt ungt fólk hættir að æfa íþróttir allt of snemma. Að óþörfu. Óæskilegt.
Það sem rannsakendur segja, er að íþróttir og æfingar séu of skipulagðar, leik vantar og flokkun fari fram of snemma. Bara sú ofur einfalda (og næstum hálfvitalega) staðreynd að þeir sem mest er fjárfest í eru þeir sem eru fæddir snemma árs. Þeir sem eru fæddir í janúar, febrúar eru tæpu ári á undan þeim sem eru fæddir í nóvember, desember – hann/hún er aðeins stærri, aðeins fljótari og aðeins þroskaðri!
Klefinn hvetur ykkur til að kynna ykkur þetta enn frekar og að íþróttafélög og samfélagið ættu öll að vinna saman að því að halda börnum og unglingum í íþróttum eins lengi og við getum, því íþróttir er frábær forvörn. Velkomið að senda inn greinar á klefinn@klefinn.is.
Hvet ykkur til að hlusta á þáttinn með Erling Richardsson þar sem hann ræðir Akademíur í Klefanum – sjá meira hér.
